Informacje bieżące    |    Szukaj    |      KONTAKT 

naglowek akademia


 

PAU dzisiaj

 

 

 

 struktura 

   zob.: Struktura PAU

Wprawdzie Wydziały PAU są ważnym forum opiniotwórczym w zakresie nauki, jednak główny ciężar działalności korporacji spoczywa na Komisjach. Jest ich obecnie 32. Grupują badaczy z różnych dziedzin nauki, w przeważającej mierze niebędących członkami PAU. Większość Komisji, w liczbie 21, ma charakter wydziałowy, co oznacza, że ich kierunek działania mieści się w naukowym profilu Wydziałów i że podlegają ich zwierzchności. Wydział I ma 4 Komisje (Filologii Klasycznej, Historii Sztuki, Neofilologii i Kultury Słowian), Wydział II liczy ich 9 (Środkowoeuropejska, Wschodnioeuropejska, Prehistorii Karpat, Historii i Kultury Żydów, Prawnicza, Historii Wojen i Wojskowości, Etnograficzna, Nauk Ekonomicznych oraz Archeologii Krajów Śródziemnomorskich), Wydział III – 3 (Astrofizyki, Układów Złożonych i Nauk Technicznych), Wydział IV – 5 (Geoinformatyki, Nauk Rolniczych, Leśnych i Weterynaryjnych, Paleogeografii Czwartorzędu, Biologii Rozwoju oraz Geograficzna); Wydziały V i VI nie utworzyły komisji. Pozostałe Komisje, w liczbie 11, mają charakter międzywydziałowy, co oznacza, że interdyscyplinarna tematyka ich zainteresowania wykracza poza profil naukowy poszczególnych Wydziałów. Podlegają one bezpośrednio Radzie PAU. Są to Komisje: Historii Nauki, Zagrożeń Cywilizacyjnych, do Oceny Podręczników Szkolnych, Spraw Europejskich, Filozofii Nauk, do Badań Diaspory Polskiej, Przyrodniczo-Medyczna z siedzibą we Wrocławiu, Antropologiczna, ErgonomiiZarządzania Kulturą i Mediami oraz Polska Grupa CIHEC (Commission Internationale d’Histoire Ecclésiastique Comparée).

 

Stopień aktywności Komisji PAU jest różny. Niektóre odbywają do 10 posiedzeń naukowych rocznie, organizują sesje naukowe i mają bardzo pokaźny dorobek publikacyjny. Należy do nich znaczna większość Komisji wydziałowych. Warto zwrócić uwagę, że Komisja Filologii Klasycznej, oprócz regularnych zebrań naukowych, wydaje z wielkim nakładem pracy czasopismo o wyrobionej renomie „Nowy Filomata”. Komisja Prawnicza, wprawdzie nie odbywa posiedzeń naukowych, ale wydaje dwa czasopisma o zasięgu przynajmniej ogólnopolskim: „Kwartalnik Prawa Prywatnego” oraz „Czasopismo Prawa Karnego i Nauk Penalnych”. Spośród Komisji międzywydziałowych na szczególną uwagę zasługują bardzo aktywna i wiele publikująca Komisja Historii Nauki oraz Komisja do Oceny Podręczników Szkolnych, która każdego roku poddaje swojej niezależnej ocenie kilkadziesiąt pozycji podręcznikowych. Najlepsze są wyróżniane specjalnymi dyplomami PAU. Na uwagę zasługuje też wrocławska Komisja Przyrodniczo-Medyczna, finansowana przez lokalne władze miejskie, która z dużym powodzeniem popularyzuje ustami twórców nauki wiedzę przyrodniczo-medyczną.

 

wydarzenia  
zob.: Wydarzenia  

Oprócz posiedzeń Wydziałów i Komisji, w części naukowej w zasadzie otwartych dla całego środowiska naukowego, PAU urządza regularnie co miesiąc (z przerwą wakacyjną) posiedzenia publiczne, przyciągające do 100 osób. Należy do nich przede wszystkim, prowadzone od szeregu lat pod kierunkiem prezesa Andrzeja Białasa, „Seminarium PAU” Patriotyzm wczoraj i dziś. Jest to cykl wykładów, połączonych z bogatą z reguły dyskusją, o charakterze naukowo-publicystycznym. Zapewniają je wybitni przedstawiciele nauki i niekiedy życia publicznego. Drugi cykl stanowi „Kawiarnia Naukowa”, poświęcona popularyzacji nauki na najwyższym poziomie, bo przez samych jej twórców. Prowadzi ją prof. Jerzy Vetulani. Przedmiotem poszczególnych wykładów i prezentacji są nowe odkrycia naukowe i ich wdrożenia w praktyce. Wreszcie trzecim cyklem jest „Akademia Młodych”, zwana też PAUeczką Akademicką. Są to spotkania dyskusyjne adeptów nauki, doktorantów i innych początkujących uczonych, reprezentujących różne dyscypliny. Zainicjował je prof. Andrzej Szczeklik, a kontynuuje prof. Marek Sanak.

 

 

PAUza


Od 2008 r. PAU wydaje „PAUzę Akademicką”, tygodnik internetowy poświęcony problemom nauki. Redaguje go prezes Andrzej Białas we współpracy
z drem Andrzejem Kobosem i red. Marianem Nowym. Odbiorcami są czytelnicy w liczbie 1500–2000.

 

Biblioteka

PAU ma poważne zaplecze badawcze w postaci gromadzonej od połowy XIX wieku biblioteki, bogatej w zasoby rękopisów, inkunabułów, starych i nowych druków, zbiorów kartograficznych, wielkich serii czasopism, exlibrisów i spuścizn naukowych, oficjalnie noszącej dziś nazwę Biblioteka Naukowa PAU i PAN w Krakowie. Przy Bibliotece działa Gabinet Rycin o jednej z dwu najbogatszych w Polsce kolekcji grafiki europejskiej. Wybrane obiekty tego zasobu były kilkakrotnie eksponowane na wystawach Międzynarodowego Centrum Kultury i w Zamku Królewskim w Warszawie. Wydzieloną agendą PAU jest Fototeka Lanckorońskich, jedna z największych kolekcji monotematycznych fotografii dokumentacyjnej w Polsce, powstała w wyniku podróży naukowych Karola Lanckorońskiego (ponad 43 000 fotogramów). Również wydzieloną agendą PAU jest nieduża, ale bardzo cenna Biblioteka Rozdolska Lankorońskich (około 3500 vol.), zawierająca diariusze sejmowe, wielki zbiór kalendarzy szlacheckich, źródła staropolskie itp.

Archiwum Nauki

 

Niedające się przecenić zaplecze naukowe PAU stanowi Archiwum Nauki PAN i PAU w Krakowie. Działa ono w strukturze krakowskiego Oddziału PAN, ale jest ściśle związane z PAU, zarówno proweniencją najcenniejszych swoich zasobów (spuścizn naukowych), jak też funkcją środowiskową. W ramach PAU Archiwum organizuje coroczne konferencje naukowe poświęcone uczonym oraz ekspozycje ich spuścizn, wydaje materiały, zwłaszcza w serii „W służbie nauki”. Utrwalił się już ścisły związek Archiwum z działalnością bardzo aktywnej Komisji Historii Nauki PAU. W ramach PAU Archiwum prowadzi swoją współpracę zagraniczną.

 

BPP

 

PAU jest współwłaścicielem Biblioteki Polskiej w Paryżu, utworzonej przez Wielką Emigrację w 1838 r., stanowiącej od 1893 r. własność PAU, obecnie dzielącą prawa własnościowe z Towarzystwem Historyczno-Literackim w Paryżu, które też Biblioteką zarządza. PAU współfinansuje tę skarbnicę polskiej kultury i wspiera jej merytoryczną działalność poprzez granty naukowe.

 

 

nagrody  
zob.: Nagrody PAU  

Od szeregu już lat PAU stara się nagradzać wybitne osiągnięcia naukowe, zabiegając uprzednio u sponsorów o odpowiednie środki finansowe. W ten sposób od 1997 r. PAU przyznaje raz na dwa lata Nagrodę im. Mariana Mięsowicza w dziedzinie fizyki i od 1998 r. corocznie Nagrodę im. Tadeusza Browicza za osiągnięcia w dziedzinie medycyny. W 1993 r. udało się wznowić fundowaną przez Miasto Kraków od 1873 r. i przyznawaną co pięć lat w siedmiu dyscyplinach naukowych przez PAU (dawniej AU) Nagrodę im. Mikołaja Kopernika. Wreszcie udało się przywrócić w 2009 r. (po 70 latach przerwy) Nagrodę im. Erazma i Anny Jerzmanowskich, zwaną niegdyś „polskim Noblem”. Wypłacana kiedyś z wielkiego legatu Erazma Jerzmanowskiego, dziś fundowana jest, jako Nagroda PAU, przez władze samorządowe województwa małopolskiego. Trzeba dodać, że prezes PAU przewodniczy Komisji Nagród Miasta Krakowa, a spośród sześciu członków jury prestiżowej Nagrody im. Jana Długosza Krakowskich Targów Książki pięciu jest członkami PAU.

 

 

Od 1996 r. PAU jest dysponentem stypendiów Fundacji Lanckorońskich (wnet także Fundacji z Brzezia Lanckorońskich) na badania zagraniczne, głównie w Rzymie, Wiedniu i Londynie, a od 2005 r. również stypendiów im. Marii Zdziarskiej-Zaleskiej Towarzystwa Historyczno-Literackiego w Paryżu na badania w Bibliotece Polskiej tamże. Wprawdzie w ostatnich czasach liczba miesięcy stypendialnych, wskutek kryzysu finansowego, uległa znacznej redukcji, wciąż odgrywają one jednak znaczną rolę, zwłaszcza dla młodych badaczy. Mając na uwadze tych ostatnich, PAU wspiera z środków własnych Zimową Szkołę Fizyki Teoretycznej Uniwersytetu Wrocławskiego, międzynarodowe warsztaty dla młodych matematyków i Krakowską Szkołę Fizyki Teoretycznej. Od czasu do czasu PAU wydaje również najbardziej wartościowe prace doktorskie lub habilitacyjne młodych badaczy.

 

Wreszcie PAU wspiera, przez użyczenie dużej powierzchni lokalowej, prace nad Polskim Słownikiem Biograficznym, zainicjowanym w dwudziestoleciu międzywojennym przez PAU, kontynuowanym przez PAN, stanowiącym obecnie wydawnictwo wspólne obu Akademii, a ukazującym się pod honorowym patronatem Sejmu RP.