Dyrektor: Janusz K. Kozłowski
Wicedyrektor: Jan Małecki
Sekretarz: Krzysztof Baczkowski

Członkowie Wydziału II

W skład Wydziału wchodzą historycy, archeologowie, filozofowie, prawnicy, teologowie, socjologowie. Wydział odbywa comiesięczne posiedzenia naukowe, niektóre organizowane wspólnie z Wydziałem I.

Wydział realizuje następujące tematy badawczo-wydawnicze:

1) Źródła do dziejów Władz RP na Uchodźstwie - protokoły z posiedzeń Rady Ministrów (zaplanowano 8 tomów; tomy I - V wydano).

2) Dzieje Polski w dwudziestoleciu międzywojennym. Z tego zakresu ukazał się tom Janusza Pajewskiego, Budowa drugiej Rzeczypospolitej 1918-1926.

3) Dzieje i organizacja nauki w Polsce. Temat ten realizowany jest poprzez szeroki program wydawniczy i ekspozycyjny.

4) Kontynuacja reedycji Dziejów Polski Jana Długosza (grant imienny dawniej Mariana Plezi, obecnie Jerzego Wyrozumskiego).

5) Wydawnictwo akt Nuncjatury Apostolskiej w Polsce, niegdyś zapoczątkowane jeszcze przez AU (w latach 1915 - 1952 ukazały się cztery wielkie tomy), kontynuowane przez Polski Instytut Historyczny w Rzymie pod kierunkiem Karoliny Lanckorońskiej (ukazało się 20 tomów), obecnie realizowane także przez PAU, a finansowane przez Fundację Lanckorońskich (dotychczas ukazał się jeden tom, a drugi jest na ukończeniu).

6) Wydział publikuje również - w nawiązaniu do dawnej tradycji – inne serie źródeł do dziejów Polski, a mianowicie ukazały się dotąd dwa tomy Monumenta Poloniae Historica (nova series t. XI i XII), tom IX Monumenta Poloniae Vaticana; nadto zapoczątkowano nową serię – Monumenta Sacra Polonorum (ukazał się jeden tom, drugi znajduje się w przygotowaniu do druku).

7) W serii Rozprawy Wydział ogłosił ponad dwadzieścia tytułów, wśród nich takie, jak Gerarda Labudy Mieszko II król Polski, Krzysztofa Stopki Szkoły katedralne metropolii gnieźnieńskiej w średniowieczu, Janusza Pajewskiego Budowa drugiej Rzeczypospolitej 1918-1926, Wojciecha Rojka Spory o władanie morzem, Józefa Andrzeja Gierowskiego The Polish-Lithuaniam Commonwealth in the XVIIIth century, czy wreszcie wielka trylogia poświęcona najstarszym dziejom Rusi Henryka Paszkiewicza.

8) Wydział ma w swoim dorobku szereg wydawnictw pozaseryjnych, jak Piotra Hübnera Siła przeciw rozumowi, Karoliny Grodziskiej Polskie groby na cmentarzach Londynu, czy dwa tomy źródeł do dziejów Żydów w dawnym Krakowie (w opracowaniu Bożeny Wyrozumskiej i Jana M. Małeckiego).

Wydział zorganizował kilka sesji naukowych, aktywnie też uczestniczył i uczestniczy we współpracy naukowej z zagranicą, zwłaszcza w zakresie badań archeologicznych (Słowacja, Ukraina, Delta Nilu, Peloponez).

Komisje PAU działające przy Wydziale II:

Komisja Środkowoeuropejska PAU
Komisja Wschodnioeuropejska PAU
Komisja Prehistorii Karpat PAU
Komisja Historii i Kultury Żydów PAU
Komisja Prawnicza PAU
Komisja Historii Wojen i Wojskowości PAU
Komisja Nauk Ekonomicznych PAU
Komisja Etnograficzna PAU

Komisja Środkowoeuropejska PAU

Przewodniczący: Jan Machnik
Zast. Przewodniczącego: Irena Stawowy-Kawka, Andrzej Essen
Sekretarz: Mirella Korzeniewska-Wiszniewska

Komisja została założona w 1991 r. z inicjatywy Henryka Batowskiego. Skupiała badaczy zainteresowanych archeologią, historią, filologią i kulturą narodów zamieszkujących Europę środkowo-wschodnią. W 1993 r. wyodrębniła się z niej Komisja Wschodnioeuropejska. Odtąd Komisja Środkowoeuropejska obejmuje obszar między Bałtykiem i Adriatykiem oraz między Łabą, Niemnem i Bugiem, a także po obu stronach środkowego Dunaju.

Aktualna problematyka badań Komisji koncentruje się wokół odrodzenia narodowego, losów organizacji państwowych (m.in. dawniej Czechosłowacji i Jugosławii oraz Węgier), a także historii politycznej regionów mieszanych pod względem etnicznym, kulturowym oraz religijnym i ich wzajemnych stosunków. Komisja ma już znaczący dorobek. Efekty jej pracy odzwierciedlają Prace Komisji Środkowoeuropejskiej. Dotychczas ukazało się osiem tomów, a dziewiąty znajduje się w druku.

Komisja Wschodnioeuropejska PAU

Przewodniczący: Józef Smaga
Zast. Przewodniczącego: Maria Brzezina
Sekretarz: Andrzej A. Zięba, Helena Duc-Fajfer

Komisja powstała w wyniku podziału w 1993 r. utworzonej dwa lata wcześniej Komisji Środkowoeuropejskiej. Obszarem jej zainteresowania są wszystkie kraje Europy wschodniej, z tym że w chwili obecnej - z uwagi na specjalizacje badawcze jej współpracowników - głównie Rosja, Białoruś i Ukraina. Komisja stara się uwzględniać w swej działalności badawczej jak najszerszy wachlarz zagadnień tego regionu, zarówno jego przeszłości, jak i dnia dzisiejszego, od archeologii, poprzez historię, piśmiennictwo, religię, sztukę, języki, po problemy politologiczne i socjologiczne.

Działalność Komisji nie ogranicza się do comiesięcznych posiedzeń referatowo-dyskusyjnych. Zorganizowała ona kilka sesji naukowych (m.in. Łemkowie i łemkoznawstwo polskie) oraz dyskusji panelowych. Jej organem są Prace Komisji Wschodnioeuropejskiej, zarówno wielo-, jak też monotematyczne. Na uwagę zasługują powstałe w jej ramach prace: Metropolita Andrzej Szeptycki pod red. Andrzeja A. Zięby, Ryszarda Łużnego Słowo o Bogu i człowieku. Myśl religijna Słowian Wschodnich doby staroruskiej, a także Łemkowie i łemkoznawstwo w Polsce pod red. Andrzeja A. Zięby.

Komisja Prehistorii Karpat PAU

Przewodniczący: Jan Machnik
Zast. Przewodniczącego: Janusz K. Kozłowski, Michał Parczewski
Sekretarz: Paweł Valde-Nowak
Pełnomocnik ds. Wydawnictw: Zenon Woźniak

Komisja powstała w 1996 r. Skupia ona badaczy zajmujących się najdawniejszymi dziejami osadnictwa w Karpatach, głównie archeologów oraz współpracujących z nimi paleobotaników i paleogeografów. Głównymi jej tematami badawczymi, aktualnie realizowanymi, są:

1) Pierwsi rolnicy i hodowcy w Karpatach: problemy neolityzacji Karpat,

2) Adaptacja osadnictwa późnego neolitu i początków epoki brązu do warunków środowiskowych Karpat: rozkwit społeczności pasterskich,

3) Procesy osadnicze w późnej prehistorii i protohistorii, ze szczególnym uwzględnieniem wczesnego średniowiecza.

Jej organem są Prace Komisji Prehistorii Karpat, których pierwszy tom zawiera rezultaty wspólnych polsko-słowackich badań nad najwcześniejszą kulturą ceramiki linearnej we wschodniej Słowacji. Tom drugi znajduje się w druku.

Komisja Historii i Kultury Żydów PAU

Przewodniczący: Maria Kłańska
Zast. Przewodniczącego: Leszek Hońdo
Sekretarz: Michał Galas

Działalność Komisji dotyczy dziejów i kultury Żydów w Polsce i Europie. Skupia ona badaczy kilku specjalności, zainteresowanych problematyką żydowską. Odbywa zwyczajne posiedzenia z referatami i dyskusją, organizuje także sesje naukowe. Duże znaczenie miała sesja Żydzi i judaizm we współczesnych badaniach polskich, zakończona okazałą publikacją materiałów. Seria Prace Komisji Historii i Kultury Żydów ma zarówno charakter wielo-, jak i monotematyczny. W niej też ogłasza się materiały sesji naukowych. Aktualnie Komisja koncentruje swoje zainteresowania ku stowarzyszeniom żydowskim, nekropoliom żydowskim i sztuce Żydów. Przewiduje się wydawanie co dwa lata Biuletynu Komisji.

Komisja Prawnicza PAU

Przewodniczący: Janusz Barta
Zast. Przewodniczącego: Wacław Uruszczak
Sekretarz: Krzysztof Krajewski

Komisja jest kontynuatorką tej, która działała w PAU przed 1952 rokiem. Została reaktywowana w 1991 r. Zajmuje się aktualną problematyką prawną związaną z szeroko pojętym wymiarem sprawiedliwości, reformami ustrojowymi, dostosowaniem prawa polskiego do norm europejskich, a także dziejami nauki prawa w Polsce. Rozwija również współpracę międzynarodową.

W jej ramach publikowany jest Kwartalnik Prawa Prywatnego, pod redakcją Andrzeja Mączyńskiego i jako jego zastępcy Kazimierza Zawady. Ukazuje się on regularnie od 1992 r. i zdobył sobie uznanie wśród specjalistów zajmujących się prawem prywatnym. W ramach Komisji utworzono też Czasopismo Prawa Karnego i Nauk Penalnych, które ukazuje się od 1997 r. pod redakcją Andrzeja Zolla.

Komisja odbywa regularne posiedzenia naukowe połączone z dyskusją.

Komisja Historii Wojen i Wojskowości PAU

Przewodniczący: Wojciech Rojek
Sekretarz: Piotr Mikietyński

Komisja została utworzona w 2005 r. jako Komisja Historii II Wojny Światowej. Z początkiem 2006 r. przyjęła obecną nazwę: Komisja Historii Wojen i Wojskowości. Oprócz comiesięcznych posiedzeń naukowych (drugi wtorek miesiąca, godz. 11:00), Komisja patronuje inicjatywom wydawniczym. Drukiem ukazały się dotąd materiały konferencji naukowej dotyczącej działalności polskiego wywiadu podczas II wojny światowej. Do druku zostały złożone wspomnienia gen. Antoniego Szyllinga, zaś w przygotowaniu znajdują się: relacje płk. Mazarakiego z wojny rosyjsko-japońskiej 1904-1905 oraz Prace Komisji Historii Wojen i Wojskowości.

Komisja Nauk Ekonomicznych PAU

Przewodniczący: Jacek Osiewalski
Wiceprzewodniczący: Andrzej Malawski
Sekretarz: Henryk Gurgul

Komisja Nauk Ekonomicznych PAU powstała w maju 2004 roku, z inicjatywy Zarządu Akademii Umiejętności, staraniem prof. dr hab. Jana Małeckiego oraz grupy zaproszonych przez Niego krakowskich profesorów nauk ekonomicznych.

Komisja Nauk Ekonomicznych PAU, nawiązując do dorobku ekonomistów działających w Akademii Umiejętności w okresie II Rzeczpospolitej oraz wpisując się w misję PAU jako reprezentacji polskiej nauki, deklaruje swój status jako forum badań na rzecz wewnętrznej jedności nauk ekonomicznych. Pierwszym celem działania Komisji jest więc inspirowanie dyskusji naukowej środowiska ekonomistów, obecnie rozproszonego, podzielonego na odrębne, wąskie specjalności. Jednym ze sposobów realizacji tego celu będzie analiza głównych nurtów badawczych nauk ekonomicznych zarówno w zakresie teorii, jak zastosowań oraz prezentacja dorobku ich czołowych przedstawicieli. Innym zamierzeniem Komisji, związanym z powyższym celem, jest dyskusja - na tle dorobku nauki - nad bieżącymi problemami gospodarki światowej, Unii Europejskiej i naszego kraju.

Komisja dążyć będzie również do zewnętrznej integracji z naukami konstytuującymi Wydział II Historyczno-Filozoficzny PAU, tj. historią, filozofią, prawem, socjologią oraz innymi naukami, w szczególności przedstawicielami nauk ścisłych. Podstawę owej jedności i integracji upatrujemy w respektowaniu wspólnych dla współczesnej nauki zasad jej racjonalności, takich jak ścisłość, dążenie do uogólnień i prostota prowadzonych badań, a także - w wymiarze instytucjonalnym - w szerokiej współpracy z dyscyplinami pokrewnymi, z zachowaniem wartości etycznych przyjętych w środowisku akademickim.

Komisja Etnograficzna PAU

Przewodniczący: Zofia Sokolewicz
Zastępca przewodniczącego: Róża Godula-Węcławowicz
Sekretarz: Jan Święch